You are here: Home » Szybka nauka » Jak czytać podręczniki i publikacje naukowe?

Jak czytać podręczniki i publikacje naukowe?

O czym myślisz biorąc do ręki podręcznik z historii, ekonomii czy elektroniki? Jesteś podekscytowany wiedzą którą za chwilę zdobędziesz, czy może raczej przytłoczony 600 stronicową „cegłą”? A może myślisz, że i tak nie spamiętasz tylu stron, a po lekturze 20 wszystkie fakty i zaczną się mieszać?

Jeśli kiedykolwiek biłeś się z tego typu myślami, witaj w klubie. Ucieszy Cię zapewne informacja, że istnieje parę prostych strategii, które może uczynić czytanie ciekawszym, bardziej efektywnym, a co najważniejsze lepiej utrwali zdobytą wiedzę.

Książki akademickie mają z „Lalką” i „Krzyżakami” prócz ilości stron naprawdę niewiele wspólnego. I nie chodzi mi tu o okładkę 🙂 Powieści zwykle czytamy dla przyjemności samego czytania. Nie zależy nam na stworzeniu portretu psychologicznego Jagienki, lub poznaniu strategii marketingowych stosowanych przez Wokulskiego w jego sklepie. Jeśli więc cel czytania jest inny, może powinniśmy również zastosować inną strategię? Jeśli chcesz dowiedzieć się jak czytać podręczniki – zapraszam do lektury.

#1 Przejrzyj cały materiał podręcznika lub publikacji

Przede wszystkim zacznij od pobieżnego przejrzenia całego podręcznika. Pozwoli to nie tylko znaleźć partie materiału, które możesz pominąć, (a to zmniejszy stres związany z ilością czkającej Cię nauki) ale również da wyobrażenie o strukturze samego tekstu. Będziesz wiedział, jak obszerne są rozdziały, czy zawierają streszczenia, ilustracje, schematy, wykresy itp.

Jeśli skupiasz się na pojedynczym rozdziale, a nie całym podręczniku polecam przeczytać podpisy pod grafikami. Pozwoli Ci to później znaczenie szybciej poruszać się w tekście. Proponuję również zaznaczyć podrozdziały z użyciem samoprzylepnych karteczek. Napisz na nich nazwy sekcji, a będziesz w stanie błyskawicznie odnaleźć akapit, którego szukasz.

 

#2 Czytanie zacznij od tyłu

Moim zdaniem najskuteczniejszą metodą czytania publikacji naukowych, podręczników i skryptów jest rozpoczęcie od tyłu, czyli od streszczenia. Dzięki niemu wyciągniesz esencję wiedzy zawartej w rozdziale, poznasz ogólne koncepcje poruszone w tekście i płynące z nich wnioski. Podejście „od ogółu do szczegółu” sprawdza się doskonale w przypadku nauki i czytania podręczników.

Dla przykładu zapoznanie się z jedno stronicowym podsumowaniem informacji o II wojnie światowej, gdzie ujęte będą relacje pomiędzy państwami, stosunki gospodarcze, fronty na których odbywały się walki itp. pozwoli Ci później znacznie łatwiej zrozumieć znaczenie poszczególnych bitew, zawartych porozumień itp. Ucząc się „chronologicznie” bardzo łatwo zatracić obraz całości i w konsekwencji zacząć mylić fakty.

Jeśli starczy czasu będziesz mógł dokładnie przeczytać każdy z rozdziałów, przejść przez wyprowadzenia wzorów i tok myślowy autora, jeśli jednak tego czasu zabraknie, co przyjdzie Ci z przeczytanie pierwszych 30 stron i umiejętności wyprowadzenia np. równania Bernouliego? W pierwszej kolejności skup się więc na zrozumieniu i zastosowaniach poznanych zasad – czy np. stosując wspomniane prawo Bernouliego będziesz w stanie uzasadnić, dlaczego w budynkach powyżej 35m nie stosujemy instalacji gazowej? A skoro już na pytaniach jesteśmy…

 

#3 Określ czego chcesz się z podręcznika nauczyć

Po przeczytaniu streszczenia masz ogólną wizję zawartości rozdziału. Przeczytałeś o ataku Japończyków na Pear Harbour, o lądowaniu w Normandii, o Polakach walczących na Monte Cassino i bitwie na Łuku Kurskim. Gdzie, kto z kim i po co? – te pytania zapewne rozbrzmiewają właśnie w Twojej głowie. I bardzo dobrze! Jeśli nie określisz czego chcesz się dowiedzieć, nie będziesz mógł uczynić swojej nauki efektywną. Będziesz czytał, nie wiedząc kompletnie czy dana informacja jest ważna, czy tez można ja pominąć.

Spisz więc swoje pytania i podczas czytania próbuj znaleźć na nie odpowiedzi. Wynotuj również pojęcia i terminy, których nie rozumiałeś podczas czytania streszczenia oraz koncepcje, które nie do końca pojąłeś. Swoją listę możesz poszerzyć o pytania, które padły na ubiegłorocznym egzaminie – tu przyda się znajomość starszego rocznika 🙂

Twórcy podręczników coraz częściej wychodzą nam naprzeciw. Na końcu rozdziału możemy znaleźć listę pytań kontrolnych, które powinniśmy przeczytać PRZED lekturą rozdziału, a nie jak by się można spodziewać, na jego koniec, by sprawdzić ile zapamiętaliśmy. Dzięki nim będziemy mogli „nastroić” się na informacje, których szukamy.

Jak czytać podręczniki?ze zrozumieniem?

Jak czytać podręczniki?

#4 Zaznaczaj dopiero, gdy skończysz czytać

Czy zauważyłeś, że korzystając z zakreślacza często kończysz ze stroną zamalowana w 50%? Powód jest prosty, zakreślasz w momencie, kiedy zetkniesz się z informacją po raz pierwszy. Jest ona wtedy nowa, nieznana, wydaje się ważna, a więc wymagająca wyróżnienia. Co z tego, że w tekście zostanie powtórzona jeszcze 30 krotnie i utkwi w Twojej pamięci bez podkreślenia?

Zakreślamy również fragmenty, których nie rozumiemy – myśląc, że będziemy musieli wykuć je na pamięć. Nie wiemy jednak, że zagadnienie jest bardzo jasno wytłumaczone 5 linijek niżej i po przebrnięciu przez nie wszystko staje się logiczne i proste. Pojmujesz koncepcje, więc niczego nie musisz wkuwać.

Samemu kreślę zarówno po notatkach jak i książkach. Robię to jednak zwykle, gdy docieram do końca podrozdziału lub strony. Mam wtedy zarys tego, które informacje i koncepcje są ważne. Wiem też, który fragment najlepiej oddaje ich sens.

 

#5 Podsumuj to czego się nauczyłeś

Albert Einstein twierdził, że jeśli nie potrafisz czegoś wytłumaczyć własnej babci to znaczy, że tego nie rozumiesz. Czy podejmiesz jego wyzwanie? Po przeczytaniu podrozdziału lub w przypadku ich braku – kilku stron tekstu, opowiedz o tym czego się nauczyłeś. Mów własnymi słowami, prostym językiem, „łopatologicznie”. Tłumacz powołując się na przykłady z dnia codziennego, mów o zastosowaniu poznanych praw i zasad. Proponuję przy tym włączyć dyktafon – na początku możesz czuć się nieswojo, ale z czasem zaczniesz tworzyć w ten sposób świetne notatki, których możesz słuchać szykując obiad, goląc się lub jadąc zatłoczonym autobusem.

 

Podsumowanie – jak w dobrej publikacji naukowej

Lektura książek akademickich może być dla ucznia lub studenta nie lada wyzwaniem. Istnieją jednak strategie studiowania tego typu materiałów. Podnoszą one zaangażowanie, koncentrację na tekście i tym samym zdolność przyswajania informacji. Mając z książką kontakt po raz pierwszy, powinieneś przede wszystkim zapoznać się ze struktura tekstu. Wystarczy, że ją przejrzysz zwracając uwagę na tytuły rozdziałów, układ grafik i podpisy pod nimi.

Następnie przeczytaj podsumowanie rozdziału lub artykułu. Zrodzi ono w Tobie wiele pytań, które nie powinny pozostać bez odpowiedzi – zapisz je więc, a z nudnego czytania uczyń poszukiwanie odpowiedzi. Nie zapomnij również o zaznaczaniu ważnych fragmentów. Rób to jednak dopiero po przeczytaniu całego podrozdziału, kiedy to jesteś w stanie wyłapać najważniejsze myśli. Zamiast standardowych notatek i powtórek, proponuję Ci spróbować opowiedzieć „babci” o tym, czego się nauczyłeś. Nagrywając ten monolog możesz jednocześnie stworzyć świetne notatki.

 

Pytania kontrolne:

-Jakie są zalety wstępnego przejrzenia materiału podręcznika lub publikacji naukowej?

-Od którego fragmentu podręcznika należy rozpocząć czytanie?

-Jak określić cel czytania?

-Na czym polega koncepcja „tłumaczenia materiału babci”?

-Czy podobał Ci się wpis? 🙂 Jeśli tak to mam dla Ciebie jeszcze jedną radę – pobierz e-book „Koncentracja. Poznaj klucz do sukcesu” i w pełni skup się na kolejnych wpisach 🙂

 

Jeśli spodobał Ci się wpis „Jak czytać podręczniki?” koniecznie przeczytaj również: